Alcoholvrije wijnen zijn nog vrij weinig verbreid, maar worden steeds populairder om tegemoet te komen aan de groeiende vraag op deze markt. Ze bieden namelijk tal van gezondheidsvoordelen en zijn een goed alternatief voor klassieke wijnen voor mensen die geen alcohol kunnen of willen drinken.
Wat is alcoholvrije wijn?
Wettelijk gezien mag de benaming alcoholvrije wijn worden gebruikt voor elke wijn met een alcoholpercentage van minder dan 7%. In werkelijkheid bevatten de meeste alcoholvrije wijnen slechts tussen 0 en 0,3% alcohol. De techniek van het de-alcoholiseren van wijn, dat wil zeggen het verwijderen van de alcohol, werd in 1908 gepatenteerd door Carl Jung, een Duitse wijnbouwer. De techniek is sindsdien verder ontwikkeld.
Oorspronkelijk was dit type wijn bedoeld voor zwangere vrouwen, sporters en diabetici. Tegenwoordig wordt alcoholvrije wijn steeds populairder en spreekt hij een groot aantal mensen aan die gewoon geen alcohol willen drinken.
Er bestaan alcoholvrije wijnen in alle kleuren: witte, rode, roséwijnen, mousserende wijnen... Het de-alcoholiseren is echter verboden bij wijnen met een beschermde oorsprongsbenaming (AOC en AOP). Het is alleen toegestaan bij landwijnen en tafelwijnen, met een vermindering van maximaal 2% van hun oorspronkelijke alcoholgehalte.
Hoe wordt alcoholvrije wijn gemaakt?
Alcoholvrije wijn bestaat niet uit andere ingrediënten: het gaat namelijk om "klassieke" wijn waarvan de alcohol vervolgens wordt verwijderd. Dat kan op verschillende manieren: de-alcoholisering kan gedeeltelijk of volledig, biologisch of fysisch-chemisch zijn... In alle gevallen heeft dit invloed op de wijn, waarbij de zuurgraad de overhand krijgt op de suikers (want hoe meer alcohol er is, hoe hoger het suikergehalte, aangezien alcohol ontstaat uit de omzetting van suikers door gisten tijdens de fermentatie).
Om het alcoholgehalte in zijn wijnen te verlagen, kan de wijnbouwer in verschillende productiefasen ingrijpen:
⦁ Tijdens het werk in de wijngaard: door de oogstdatum aan te passen (vroege oogst), druivenrassen te gebruiken die een laag alcoholpercentage opleveren, de opbrengst te verhogen (waardoor de druiven minder suiker bevatten)...
⦁ Tijdens de vinificatie: door gisten te gebruiken die weinig alcohol produceren, door de most te ontzwavelen...
⦁ Zodra het eindproduct klaar is: door technieken zoals destillatie bij lage temperatuur en nanofiltratie toe te passen...
De voordelen van alcoholvrije wijn
Zoals we hierboven hebben gezien, is dit een product dat geschikt is voor iedereen die geen alcohol kan drinken (zieken, sporters, zwangere vrouwen, voormalige alcoholverslaafden...). Maar het is ook een uitstekende bondgenoot voor de gezondheid. Het bevat namelijk drie keer minder calorieën dan klassieke wijn (gemiddeld 25 kcal/dcl tegenover 75 kcal/dcl voor klassieke wijn). Hoewel het alcoholvrije wijn benadert, bevat hij ook veel minder suiker dan druivensap: ongeveer 5 gram suiker per fles, tegenover 15 g voor biologische druivensap.
Bovendien is aangetoond dat alcoholvrije wijn het risico op hart- en vaatziekten vermindert: hij verlaagt de bloeddruk en de kans op een hartstilstand is bij consumenten 20% kleiner dan bij mensen die klassieke wijn drinken. Wat andere ziekten betreft, zou alcoholvrije wijn kanker, ontstekingsziekten en neurodegeneratieve aandoeningen helpen voorkomen en zou hij een antiverouderingseffect hebben. Hij bevat ook minder sulfieten dan traditionele wijn. Sulfieten zijn namelijk vaak de oorzaak van allerlei intoleranties: hoofdpijn, ademhalingsproblemen, rhinitis, spijsverteringsklachten, huidproblemen en vermoeidheid...
Tot slot, en dat is geen verwaarloosbaar voordeel! Geen alcohol betekent dat je zonder enig probleem met de auto naar huis kunt rijden. Ideaal dus om na het werk een afscheid te vieren, maar ook in familie- of vriendenkring, want zo worden heel wat zorgen voorkomen wanneer iedereen weer achter het stuur moet kruipen.
Hoe proef je alcoholvrije wijn?
Eén ding is zeker: je moet hem niet proeven zoals je dat bij een klassieke wijn zou doen. De techniek van het de-alcoholiseren verandert namelijk het evenwicht van de wijn in de mond (tussen alcohol, zuurgraad en suiker). De zuurgraad heeft de neiging de overhand te krijgen, dus moet die worden gecompenseerd met de juiste hoeveelheid suiker. Wat de smaak betreft, zal de wijn meer doen denken aan goed gemaakt druivensap dan aan traditionele wijn, hoewel hij complexer is dan gewoon sap.
Het belangrijkste doel bij de productie is dan ook dit evenwicht en de aroma's van de wijn te behouden. Alcohol geeft de wijn structuur en versterkt de waarneming van aroma's: bij afwezigheid ervan moet er dus alles aan worden gedaan om dit zo goed mogelijk na te bootsen.
Welke toekomst heeft alcoholvrije wijn?
We kunnen bijna met zekerheid voorspellen dat alcoholvrije wijn een mooie toekomst tegemoetgaat. De nieuwe consumptiegewoonten, en vooral de trend naar "beter eten", wijzen namelijk in die richting. Minder calorieën, gezonder (volgens studies)... deze eigenschappen liggen dus aan de basis van een groeiende vraag en bijgevolg van een diverser aanbod alcoholvrije wijnen.
Overigens is wijn niet langer het enige product dat wordt gede-alcoholiseerd of vernieuwd. Tegenwoordig bestaan er alcoholvrije bieren, alcoholvrije cocktails en zelfs alcoholvrije gin (zoals JNPR). Hoewel wijn en alcohol in het algemeen diep verankerd zijn (en zullen blijven) in de cultuur van ons land, is het altijd belangrijk om met dit soort producten te blijven innoveren om een nog groter publiek te bereiken.
In 2019 explodeerde de markt voor alcoholvrije wijnen: +12,3% groei voor stille wijnen en +3,7% voor mousserende wijnen.
