Net als bij wijn kan het interessant zijn om een degustatie van gedistilleerde dranken te organiseren om de bijzonderheden van elk product te leren kennen. Nog een idee om samen met vrienden of collega's van een gezellig moment te genieten!
Wat wordt bedoeld met gedistilleerde dranken?
Er bestaan zeer veel categorieën gedistilleerde dranken, maar doorgaans worden ze ingedeeld op basis van het belangrijkste ingrediënt waarmee ze worden gemaakt. Bijvoorbeeld granen voor whisky, suikerriet voor rum, fruit voor cognac of calvados, agave voor tequila... Andere zijn moeilijker in te delen vanwege het grote aantal gebruikte ingrediënten (wodka...).
Gedistilleerde dranken worden gemaakt volgens grote stappen die voor alle dranken gelden:
- De grondstof wordt omgezet in een suikerrijke vloeistof
- Alcoholische fermentatie: de suikerrijke vloeistof wordt omgezet in alcohol
- Distillatie: de alcohol wordt een gedistilleerde drank
- Optionele stappen: rijping, toevoeging van suiker...
- Het bottelen
Ons advies voor het organiseren van een degustatie van gedistilleerde dranken
1 - Kies een thema en maak een selectie
Net als bij wijn bestaan er enorm veel verschillende gedistilleerde dranken. Om het overzicht te bewaren, raden we je daarom aan om voor de degustatie een thema of categorie te kiezen. Bijvoorbeeld whisky's (selecteer verschillende stijlen of landen), rum (agricole, Spaanse, Britse, witte of amberkleurige rum...). Zelfs wanneer je je op één type gedistilleerde drank richt, heb je namelijk meer dan genoeg keuze! Voor elke soort bestaan talloze stijlen en kleuren: genoeg voor mooie ontdekkingen.
De degustatie kan ook gebaseerd zijn op een vergelijking tussen twee alcoholische dranken (cognac en armagnac...) of blind plaatsvinden voor een nog speelser moment!
Als je gewoon liefhebber bent, kan het interessant zijn om advies te vragen aan een professional of wijnhandelaar om je keuzes te bepalen. Die kan je ongetwijfeld verrassende alcoholische dranken aanraden waarvan je het bestaan niet eens had kunnen vermoeden!
2 - De organisatorische aspecten
Het eerste punt is hier het vinden van de ideale locatie om het evenement te organiseren. Als je het thuis wilt doen, zorg er dan voor dat de ruimte vrij is van geuren en lawaai en dat de verlichting geschikt is, zodat je de kleur van elke gedistilleerde drank goed kunt bekijken.
Het kan interessant zijn om degustatiefiches en notitieblokken klaar te leggen. De fiches helpen minder ervaren deelnemers de basiskenmerken van elk product te leren. De notitieblokken dienen om aantekeningen te maken en vervolgens ervaringen uit te wisselen.
3 - De keuze van de glazen
Kies om te beginnen voor glazen op voet, zodat je het glas niet met je hele hand hoeft vast te houden (daardoor zou de alcohol opwarmen). Wat de vorm van het glas zelf betreft, is een tulipanglas ideaal. Hierdoor worden de aroma's boven in het glas geconcentreerd, evenals de alcoholische dampen (en het is dus geschikt voor de krachtigste gedistilleerde dranken).
Hoe kleiner het glas, hoe minder alcoholdampen die in de neus branden. Daarom moet je tijdens het proeven je neus ook voorzichtig naar het glas brengen (nog voorzichtiger dan bij wijn!), zodat je niet wordt verrast. De enige reden om grote glazen te gebruiken is bij een degustatie van een gedistilleerde drank die met ijsblokjes wordt geserveerd.
Kun je een gedistilleerde drank decanteren? Dat wordt niet aangeraden. Als de degustatie echter blind plaatsvindt, kun je hoesjes gebruiken om zowel het etiket als de kleur van de flessen te verbergen.
Je kunt ook een spuugbak voorzien, want net als bij wijn hoef je niet door te slikken wat je proeft om er een indruk van te krijgen. Uitspugen helpt ook om verzadiging van het gehemelte van je gasten te voorkomen. Je kunt hiervoor ook wat water voorzien, vooral bij bruine gedistilleerde dranken.
4 - Bewaren en serveren
Zorg er allereerst voor dat je je gedistilleerde dranken op de juiste temperatuur serveert. Over het algemeen worden ze allemaal op kamertemperatuur gedronken, tussen 15 en 20°C. Enkele uitzonderingen, zoals pastis, likeuren en witte gedistilleerde dranken (wodka, tequila...), zijn lekkerder wanneer ze iets koeler worden geserveerd (of met ijs). Je kunt de flessen echter beter niet in de koelkast zetten, omdat dit bepaalde aroma's kan maskeren.
Bewaar je flessen in afwachting van de degustatie rechtop, zodat de alcohol de kurk niet aantast. Bewaar ze ook in een koele ruimte om verdamping te voorkomen en uit het licht om oxidatie van de aroma's tegen te gaan. Nadat de degustatie voorbij is en er lucht in de fles is gekomen, zijn er twee mogelijkheden: de alcohol in een kleinere fles overgieten of een luchtdichte dop en een pomp gebruiken om de lucht uit de fles te verwijderen.
5 - De volgorde van degusteren
Begin met jonge en levendige gedistilleerde dranken en eindig met de oudere en verfijndere varianten. Serveer ook eerst de zoetere dranken, voordat je de drogere proeft. Uiteraard moet je niet vergeten om tussen elke gedistilleerde drank water of niet-alcoholische dranken te voorzien, of iets te eten.
Een beroep op de zintuigen
Net als bij wijn worden bijna al onze zintuigen aangesproken. Hoe kun je ze gebruiken om zoveel mogelijk informatie over de geproefde producten te verkrijgen?
Het zicht
Door de kleur visueel te beoordelen, kun je je bij gedistilleerde dranken, in tegenstelling tot wijn, maar zelden een beeld vormen van hun leeftijd of kwaliteit. Sommige kunnen zeer oud zijn, maar toch licht van kleur omdat ze gefilterd zijn. Het gaat vooral om het vaststellen of de drank troebel is, of er tranen ontstaan... Je kunt een kleurenkaart gebruiken om de grote diversiteit aan kleuren te waarderen: kleurloos, bruin, goudkleurig, amberkleurig... of originelere kleuren zoals groen of blauw bij likeuren.
De neus
Let erop dat je het glas niet ronddraait, want daardoor zouden de subtielste aroma's worden gemaskeerd: kantelen is voldoende. Over het algemeen herken je de aroma's van de gebruikte grondstof (druiven, appel, planten, granen...). Andere aroma's ontstaan dankzij de gebruikte rijpingstechnieken. Zo geeft rijping op eiken vaten bourbon een aroma van kokosnoot en cognac een aroma van vanille. Tot slot zijn sommige aroma's toegevoegd, zoals bij gin (wodka waaraan jeneverbes, citrusvruchten en specerijen worden toegevoegd). Hoe meer aroma's er zijn, hoe complexer de gedistilleerde drank wordt genoemd.
De smaak
De sensaties in de mond bevestigen de aroma's al dan niet, maar maken het ook mogelijk de textuur vast te stellen (scherp, ruw, zijdeachtig...) en de aromatische persistentie (de lengte in de mond, een synoniem voor kwaliteit). Is de alcohol zoet, zilt, zuur of juist bitter? Is hij eerder droog of vol? Herken je een grote categorie (fruit, planten, specerijen...) of zelfs een specifieker aroma (witte bloem, gedroogd fruit...)?
Tot slot is het interessant om de indrukken die het proeven van elk van deze dranken oproept met elkaar te vergelijken. Komen de aroma's die je in de neus en in de smaak waarneemt overeen?
Welke combinaties van gerechten en gedistilleerde dranken?
Laten we niet vergeten dat gedistilleerde dranken vaak een zeer hoog alcoholpercentage hebben! Om de degustatie wat te temperen, kun je daarom passende en soms originele combinaties voorzien! Enkele voorbeelden:
- Rum: met oesters of een kruidig gerecht, of met een gerecht op basis van exotisch fruit om de kokosnoten te laten terugkomen.
- Whisky: met gerookte vis of zeevruchten, kaas of pure chocolade.
- Armagnac: met gerookte vis, een sterke kaas zoals roquefort of foie gras.
- Cognac: met gedroogde ham, roquefort, pure chocolade of crème brûlée.
- Wodka: met gerookte vis (bijvoorbeeld zalm) of kaviaar, en als dessert met citroen- of roodfruittaart.
- Likeur of crème: als dessert met pannenkoeken, tiramisu of sorbet.
- Gin: met rauwe vis (ceviche), tartaar of als dessert met rood fruit.
- Vruchtendistillaat: als voorgerecht met foie gras, bij de kaas met munster, roquefort of époisses, en vooral als dessert bij fruit (kersen, perziken, pruimen...).
De degustatie afsluiten
Ondanks de enkele regels die je moet respecteren, kun je je degustatie gerust naar eigen smaak aanpassen! De indrukken zullen hoe dan ook per deelnemer verschillen, ongeacht alles wat je hebt voorbereid. Juist de subjectiviteit van iedereen stimuleert de uitwisseling tijdens het evenement en zorgt aan het einde voor verschillende perspectieven. Als de degustatie blind heeft plaatsgevonden, vormt het onthullen van de etiketten aan het einde een verrassende en vrolijke afsluiting van het evenement.
Wil je samen met je collega's of klanten aan zo'n degustatie deelnemen, maar heb je geen tijd om deze voor te bereiden? Domaine du Goût neemt dit graag voor je uit handen! In persoon, op afstand of hybride ga je samen met onze sommelier op ontdekkingstocht langs grote Franse gedistilleerde dranken, die uitsluitend voor jou zijn geselecteerd!
