Net als bij wijn kan het interessant zijn om een proeverij van gedistilleerde dranken te organiseren om de bijzonderheden van elk te leren kennen. Een ander idee om te genieten van een gezellig moment met vrienden of collega’s!
Wat verstaan we onder gedistilleerde dranken?
Er bestaan heel veel categorieën gedistilleerde dranken, maar ze worden meestal ingedeeld op basis van het hoofdingrediënt van hun productie. Bijvoorbeeld granen voor whisky, suikerriet voor rum, fruit voor cognac of calvados, agave voor tequila... Andere zijn moeilijker te categoriseren vanwege het grote aantal gebruikte ingrediënten (vodka...).
Gedistilleerde dranken worden gemaakt volgens belangrijke stappen die voor alle soorten gelden:
- De grondstof wordt omgezet in een zoete vloeistof
- Alcoholische gisting: de zoete vloeistof wordt omgezet in alcohol
- Distillatie: de alcohol wordt een gedistilleerde drank
- Optionele stappen: rijping, suiker toevoegen...
- Het bottelen
Onze tips voor het organiseren van een proeverij van gedistilleerde dranken
1 - Kies een thema en maak een selectie
Net als bij wijn zijn er enorm veel verschillende gedistilleerde dranken. Om niet te verdwalen, raden we aan een thema of categorie te kiezen voor de proeverij. Bijvoorbeeld whisky’s (selecteer verschillende stijlen of uit verschillende landen), rum (agricole, Spaans, Brits, wit of amberkleurig...). Zelfs als je je op één type gedistilleerde drank richt, is er genoeg te ontdekken! Er zijn talloze stijlen en kleuren per soort: genoeg voor mooie ontdekkingen.
De proeverij kan ook gebaseerd zijn op een vergelijking tussen twee dranken (cognac en armagnac...) of blind worden gehouden voor een nog speelser moment!
Als je een eenvoudige liefhebber bent, kan het nuttig zijn om advies te vragen aan een professional of slijter om je keuzes te begeleiden. Die kan je zeker verrassende dranken aanraden waarvan je het bestaan niet had verwacht!
2 - Organisatorische aspecten
Het eerste punt is het vinden van de ideale locatie voor het evenement. Als je het bij je thuis wilt doen, zorg dan dat de ruimte geur- en geluidsvrij is en dat de verlichting geschikt is om de kleur van elke gedistilleerde drank goed te kunnen bekijken.
Het kan handig zijn om proefformulieren en notitieblokken te voorzien. De eerste helpen minder ervaren proevers de basiskenmerken van elk product te leren. De tweede zijn om aantekeningen te maken en later ervaringen uit te wisselen.
3 - De keuze van glazen
Kies allereerst voor glazen met steel, zodat je het glas niet met je hele hand hoeft vast te houden (dat zou de alcohol opwarmen). Voor de vorm van het glas is een tulpglas ideaal. Dit concentreert de aroma’s bovenin het glas, maar ook de alcoholische geuren (dus geschikt voor de krachtigste gedistilleerde dranken).
Hoe kleiner het glas, hoe minder alcoholdampen je neus zullen irriteren. Daarom moet je je neus voorzichtig naar het glas brengen tijdens het proeven (nog meer dan bij wijn!), om niet verrast te worden. De enige reden om grote glazen te gebruiken is bij een proeverij van een gedistilleerde drank die met ijs wordt geserveerd.
Kun je een gedistilleerde drank decanteren? Dat wordt niet aanbevolen. Maar als de proeverij blind moet zijn, kun je kiezen voor sokjes die het etiket en de kleur van de fles verbergen.
Je kunt ook een spuugbakje voorzien, want net als bij wijn hoef je niet door te slikken om een indruk te krijgen. Uitspugen voorkomt ook dat de smaakpapillen van je gasten verzadigd raken. Om dat te voorkomen kun je ook wat water klaarzetten, vooral bij donkere gedistilleerde dranken.
4 - Bewaring en serveren
Zorg er allereerst voor dat je je gedistilleerde dranken serveert op de juiste temperatuur. Over het algemeen worden ze allemaal op kamertemperatuur gedronken, tussen 15 en 20°C. Enkele uitzonderingen, zoals pastis, likeuren en witte gedistilleerde dranken (vodka, tequila...), zijn beter iets koeler geserveerd (of met ijs). Het is echter beter om de flessen niet in de koelkast te bewaren, omdat dat sommige aroma’s kan maskeren.
Bewaar je flessen rechtop tot de proeverij om te voorkomen dat de alcohol de kurk aantast. Bewaar ze ook in een koele ruimte om verdamping te voorkomen en uit de buurt van licht om oxidatie van de aroma’s tegen te gaan. Na de proeverij, nu er lucht in de fles is gekomen, zijn er twee opties: de alcohol overgieten in een kleinere fles, of een luchtdichte kurk en een pomp gebruiken om de lucht uit de fles te verwijderen.
5 - De volgorde van proeven
Begin met jonge en levendige gedistilleerde dranken en eindig met oudere en verfijnde. Begin ook met de zoetere, voordat je de drogere proeft. Vergeet natuurlijk niet om water of niet-alcoholische dranken te voorzien om tussen de dranken door te drinken, en ook wat eten.
Een prikkeling van de zintuigen
Net als bij wijn worden bijna al onze zintuigen geprikkeld. Hoe kun je ze gebruiken om zoveel mogelijk informatie uit de geproefde producten te halen?
⦁ Het zicht: het visuele onderzoek van de kleur geeft zelden, in tegenstelling tot wijn, een idee van de leeftijd of kwaliteit van de gedistilleerde drank. Sommige kunnen erg oud zijn maar toch licht van kleur omdat ze gefilterd zijn. Het gaat vooral om te zien of de drank troebel is, of er tranen zijn... Je kunt een kleurenwaaier gebruiken om de grote verscheidenheid aan kleuren te waarderen: kleurloos, bruin, goudkleurig, amber... of origineler zoals groen of blauw voor likeuren.
⦁ De neus: draai het glas niet rond, want dat zou de lichtere aroma’s verbergen; kantelen is genoeg. Je ruikt meestal de aroma’s van de gebruikte grondstof (druif, appel, planten, granen...). Andere aroma’s zijn ontstaan door de gebruikte rijpingstechnieken. Bijvoorbeeld rijping in eikenhouten vaten geeft een kokosnootaroma aan Bourbon en vanille aan Cognac. Sommige aroma’s zijn toegevoegd, zoals bij gin (een vodka waaraan jeneverbes, citrus en kruiden zijn toegevoegd). Hoe meer aroma’s, hoe complexer de gedistilleerde drank wordt genoemd.
⦁ De smaak: de mondsensaties bevestigen of ontkrachten de aroma’s, maar laten ook de textuur zien (bijtend, ruw, zijdezacht...) en de aromatische persistentie (de lengte in de mond, synoniem voor kwaliteit). Is de alcohol zoet, zout, zuur of bitter? Is hij eerder droog of vet? Herken je een grote categorie (fruit, planten, kruiden...) of zelfs een specifieker aroma (witte bloem, gedroogd fruit...)?
Tot slot is het interessant om de indrukken die je met elk zintuig hebt opgedaan te vergelijken. Komen de aroma’s die je ruikt en proeft overeen?
Welke combinaties met gedistilleerde dranken?
We herinneren eraan dat gedistilleerde dranken vaak een zeer hoog alcoholpercentage hebben! Om de proeverij wat te matigen, kun je passende en soms wat originele combinaties voorzien! Enkele voorbeelden:
- Rum: met oesters of een pittig gerecht, of met een gerecht op basis van exotisch fruit om de kokosnoottonen te benadrukken.
- Whisky: met gerookte vis of zeevruchten, kaas of pure chocolade.
- Armagnac: met gerookte vis, een sterke kaas zoals roquefort, foie gras.
- Cognac: met gedroogde ham, roquefort, pure chocolade of crème brûlée.
- Vodka: met gerookte vis (bijvoorbeeld zalm) of kaviaar, en als dessert met citroentaart of rood fruit.
- Likeur of roomlikeur: als dessert met pannenkoeken, tiramisu of sorbet.
- Gin: met rauwe vis (ceviche), tartaar, of als dessert met rood fruit.
- Eau-de-vie: als voorgerecht met foie gras, bij kaas zoals munster/roquefort/époisses, en vooral als dessert bij fruit (kersen, perziken, pruimen...).
De proeverij afsluiten
Ondanks de enkele regels die je moet volgen, aarzel niet om je proeverij naar eigen smaak aan te passen! Want de indrukken zullen sowieso verschillen van deelnemer tot deelnemer, ongeacht wat je hebt voorbereid. Juist die subjectiviteit zorgt voor uitwisseling tijdens het evenement en verschillende perspectieven aan het einde. Als de proeverij blind was, zorgt het onthullen van de etiketten aan het einde voor een verrassende en vrolijke afsluiting.
Wil je deelnemen aan zo’n proeverij met je collega’s of klanten, maar heb je geen tijd om het voor te bereiden? Domaine du Goût regelt het voor je! Live, op afstand of hybride, ga met onze sommelier op ontdekkingstocht naar grote Franse gedistilleerde dranken, speciaal voor jou geselecteerd! Hier vind je het.
