Alcoholvrije wijnen zijn nog vrij zeldzaam, maar worden steeds populairder om te voldoen aan een groeiende vraag op deze markt. Ze bieden namelijk veel gezondheidsvoordelen en zijn een goed alternatief voor klassieke wijnen voor mensen die geen alcohol kunnen of willen drinken.
Wat is alcoholvrije wijn?
Wettelijk gezien mag de term alcoholvrije wijn worden gebruikt voor elke wijn met een alcoholpercentage lager dan 7%. In werkelijkheid bevatten de meeste alcoholvrije wijnen slechts tussen 0 en 0,3% alcohol. De techniek van het verwijderen van alcohol uit wijn, oftewel de alcoholonttrekking, werd in 1908 gepatenteerd door Carl Jung, een Duitse wijnbouwer. De techniek is sindsdien verder ontwikkeld.
Oorspronkelijk was dit type wijn bedoeld voor zwangere vrouwen, sporters en diabetici. Tegenwoordig wordt het steeds vaker gedronken door mensen die simpelweg geen alcohol willen consumeren.
Er bestaan alcoholvrije wijnen in alle kleuren: wit, rood, rosé, mousserend... Alcoholonttrekking is echter verboden bij wijnen met een Appellation d'Origine Contrôlée (AOC) en Appellation d'Origine Protégée (AOP). Het is alleen toegestaan bij landwijnen en tafelwijnen, met een maximale vermindering van 2% van het oorspronkelijke alcoholgehalte.
Hoe wordt het gemaakt?
Alcoholvrije wijn bestaat niet uit andere ingrediënten: het is gewone wijn waarvan de alcohol wordt verwijderd. Dit kan op verschillende manieren: de alcoholonttrekking kan gedeeltelijk of volledig zijn, biologisch of fysisch-chemisch... In alle gevallen beïnvloedt het de wijn, waarbij de zuurgraad de overhand krijgt ten opzichte van de suiker (want hoe meer alcohol, hoe hoger het suikergehalte, aangezien alcohol ontstaat uit de omzetting van suikers door gist tijdens de fermentatie).
Om het alcoholgehalte in zijn wijnen te verlagen, kan de wijnbouwer op verschillende momenten ingrijpen:
⦁ Tijdens het werk in de wijngaard: door te spelen met de oogstdatum (vroegtijdige oogst), door gebruik te maken van druivenrassen die een laag alcoholpercentage produceren, door de opbrengst te verhogen (waardoor de druiven minder geconcentreerd zijn in suiker)...
⦁ Tijdens de vinificatie: door gist te gebruiken die minder alcohol produceert, door het sap te ont-suikeren...
⦁ Na het eindproduct: door gebruik te maken van distillatietechnieken bij lage temperatuur, nanofiltratie...
De voordelen van alcoholvrije wijn
Zoals hierboven al genoemd, is het een product dat geschikt is voor iedereen die geen alcohol kan drinken (zieken, sporters, zwangere vrouwen, ex-alcoholisten...). Maar het is ook een uitstekende gezondheidsvriendelijke keuze. Het bevat namelijk drie keer minder calorieën dan een klassieke wijn (gemiddeld 25 kcal/dcl tegenover 75 kcal/dcl voor een klassieke wijn). Hoewel het erop lijkt, is het ook veel minder zoet dan druivensap: ongeveer 5 gram suiker per fles, tegenover 15 gram voor biologische druivensap.
Daarnaast is aangetoond dat alcoholvrije wijn het risico op hart- en vaatziekten vermindert: het verlaagt de bloeddruk en consumenten hebben 20% minder kans op een hartstilstand dan mensen die klassieke wijn drinken. Wat andere ziekten betreft, zou het kanker, ontstekingsziekten, neurodegeneratieve aandoeningen kunnen voorkomen en een anti-verouderingseffect hebben. Het bevat ook minder sulfieten dan traditionele wijn. Sulfieten zijn vaak de oorzaak van diverse intoleranties: hoofdpijn, ademhalingsproblemen, rhinitis, spijsverteringsproblemen, huidproblemen en vermoeidheid...
En niet onbelangrijk: geen alcohol betekent dat je zonder problemen veilig naar huis kunt rijden. Ideaal dus om afscheidsetentjes na het werk te vieren, maar ook in een familie- of vriendenkring, omdat het veel zorgen wegneemt wanneer iedereen weer achter het stuur moet kruipen.
Hoe proef je alcoholvrije wijn?
Één ding is zeker: je moet het niet proeven zoals je een klassieke wijn zou proeven. De alcoholonttrekking verandert het evenwicht in de mond (tussen alcohol, zuurgraad en suiker). De zuurgraad krijgt de overhand, dus moet je dit compenseren met de juiste hoeveelheid suiker. Qua smaak lijkt het meer op een goed opgebouwde druivensap dan op een traditionele wijn, hoewel het complexer is dan gewone sap.
Het belangrijkste doel bij de productie is dus om dit evenwicht en de aroma’s van de wijn te behouden. Alcohol geeft structuur aan de wijn en versterkt de waarneming van aroma’s: zonder alcohol moet dit zoveel mogelijk worden nagebootst.
Wat is de toekomst van alcoholvrije wijn?
We kunnen bijna met zekerheid zeggen dat alcoholvrije wijn een mooie toekomst heeft. Nieuwe consumptiepatronen, zoals “beter eten”, gaan die kant op. Minder calorieën, gezonder (volgens studies)... deze kwaliteiten zorgen voor een groeiende vraag en dus een diversificatie van het aanbod alcoholvrije wijnen.
Wijn is trouwens niet het enige dat wordt gedesalcoholiseerd of vernieuwd. Er bestaan tegenwoordig alcoholvrije bieren, alcoholvrije cocktails en zelfs alcoholvrije gin (zoals JNPR). Hoewel wijn en alcohol in het algemeen stevig verankerd zijn (en blijven) in onze cultuur, is het altijd belangrijk om te blijven innoveren met dit soort producten om een nog breder publiek te bereiken.
In 2019 is de markt voor alcoholvrije wijnen explosief gegroeid: +12,3% voor stille wijnen en +3,7% voor mousserende wijnen.
Bij Domaine du Goût, omdat we vinden dat er voor elke vraag een antwoord moet zijn, hebben we de eerste online proeverijen van alcoholvrije wijnen bedacht!
