Het einde van het jaar nadert snel, en daarmee ook de feestdagen en culinaire tradities van de winterperiode. Om op kerstmarkten op te warmen, is het de traditie om glühwein te drinken, een warme en troostrijke drank. Maar wat is de oorsprong van deze gewoonte?
Oorsprong
De eerste glühwijnen ontstonden in de tijd van het Romeinse Rijk, in het jaar 20 na Christus. Destijds werd het niet voor het plezier gedronken, maar vooral om de spijsvertering te bevorderen. Het werd gemaakt op basis van wijn, honing, peper, laurier, saffraan, noten en dadels (en hun geroosterde pitten). Daarna werden gloeiende kolen erin gedoopt om het te bewaren.
In Frankrijk werd het al in de 13e eeuw populair, vooral in Montpellier dankzij de haven van Lattes, die handel in specerijen met het Oosten mogelijk maakte. De bekendheid ervan bereikte zelfs de tafel van Hendrik III van Engeland, die het aan zijn tafel dronk. Het eerste recept voor glühwein dat is teruggevonden, komt trouwens uit een document over een van zijn bestellingen. Het is belangrijk te vermelden dat deze drank een luxe was die alleen voor de rijken was weggelegd, omdat de kosten van specerijen destijds erg hoog waren.
Het verspreidde zich geleidelijk door Europa, zoals in Zweden in de 17e eeuw onder de naam Glögg (koning Gustaaf I dronk het regelmatig), en in Duitsland en Elzas aan het einde van de 19e eeuw. Het recept veranderde licht: de toevoeging van specerijen zoals kruidnagel, kaneel en kardemom helpt de glühwein langer te bewaren door oxidatie te voorkomen. Sinaasappels werden pas later aan het mengsel toegevoegd.
Internationale varianten
Tegenwoordig wordt de drank meestal gemaakt van rode wijn, specerijen en suiker, maar er bestaan ook varianten op basis van witte wijn of appelsap. Elk land heeft er ook zijn eigen persoonlijke toets aan toegevoegd, waardoor er zeer gevarieerde en originele recepten zijn van regio tot regio in de wereld:
⦁ Brazilië: het wordt geserveerd met cachaça en gedronken tijdens de Fiesta Junina.
⦁ Bulgarije: net als het originele recept verdunnen ze het met honing en voegen vaak appels toe naast citrusvruchten.
⦁ Canada: er wordt meestal ahornsiroop toegevoegd.
⦁ Hongarije: ze gebruiken net als wij specerijen, maar personaliseren het met een lokale wijn, de Egri Bikavér.
⦁ Letland: ze voegen aan de glühwein een zwarte likeur uit Riga toe, de Black Balsam.
⦁ Polen: de wijn wordt vervangen door bier, dat op dezelfde manier wordt verwarmd met de andere traditionele ingrediënten (specerijen en fruit).
⦁ Zweden: soms gemaakt op basis van witte wijn, vaak met toevoeging van vodka of brandewijn, maar verder gebruiken ze dezelfde andere ingrediënten (suiker en specerijen).
Bereiding en proeven
In Frankrijk gebruikt men meestal rode wijn, citrusvruchten en specerijen (vooral kaneel), en verwarmt men alles zonder het ooit te laten koken. De keuze van de wijn is altijd een grote vraag: het wordt aangeraden wijnen met uitgesproken tannines te vermijden, omdat de ruwe mondsensatie moeilijker te verbergen is met suiker. Het is beter te kiezen voor een jonge, fruitige en zachte wijn die net zo mild is als de andere ingrediënten, zoals een Gamay of een Merlot. Om erbij te serveren zijn kerstkoekjes ideaal: peperkoek, zandkoekjes, chocolade- of kaneelcake, warme kastanjes... de keuze is aan jou!
En nu, hier is een klassiek en foolproof recept dat je smaakpapillen zeker zal verrukken. Je hebt nodig:
⦁ 1,5L rode wijn
⦁ 150g kristalsuiker
⦁ 1 sinaasappel
⦁ Schil van citroen en sinaasappel
⦁ Specerijen (1 kaneelstokje, 1 steranijs, 2 kruidnagels, 1 snufje geraspte nootmuskaat)
Zeef de wijn, snijd de sinaasappel in plakjes en meng alle ingrediënten in een pan. Verwarm op laag vuur tot het mengsel net begint te pruttelen, en serveer dan warm! Heel eenvoudig, maar heerlijk. Voor een alcoholvrije versie vervang je de wijn gewoon door dezelfde hoeveelheid kwalitatief appelsap. Je wijn blijft enkele dagen koel bewaard goed, en je kunt het zonder probleem opnieuw verwarmen (het wordt er zelfs nog beter van!).
En terwijl we wachten op de eindejaarsfeesten, aarzel niet om onze prachtige wijn adventskalender 2021 vooruit te bestellen, die je de hele maand december zal vergezellen!
