Vaak synoniem met vakantie, zon en zomer, heeft rosé een steeds grotere plaats ingenomen op de Franse wijnmarkt en in de wijnconsumptie van de Fransen. Maar wat zijn de bijzonderheden van deze wijn?
De oorsprong van roséwijn
Roséwijn wordt beschouwd als de oudste wijn ter wereld. In het Middellandse Zeegebied, en meer bepaald in de Provence, ontwikkelden zich in de oudheid de wijnbouw en de wijnproductie.
In die tijd was de rode wijn die door de Egyptenaren, vervolgens de Grieken en ten slotte de Romeinen werd geproduceerd, zeer licht van kleur. Deze wijn werd dan ook vinum clarum (heldere wijn) genoemd. Het druivensap dat voor de wijn werd gebruikt, fermenteerde namelijk zonder schillen of vruchtvlees, waardoor de kleurstoffen ontbraken. Bovendien maakte het ontbreken van rijping op vat of in kuipen het in die tijd onmogelijk om de kleur van de wijn te versterken.
Tijdens de opkomst van het Romeinse Rijk ontstond de wijnbouw in heel Gallië. Het was de kerk die deze heldere wijn populair maakte in het kader van religieuze ceremonies die "clairets" werden genoemd. Clairet is overigens de naam die tot 1682 aan roséwijn werd gegeven; in dat jaar werd de wijn voor het eerst "rosé" genoemd in de wijngaard van Argenteuil. De term clairet bestaat vandaag nog als een beschermde traditionele aanduiding voor wijnen met een AOC uit Bordeaux en Bourgogne.
De productie van roséwijn
Over het algemeen wordt roséwijn volgens hetzelfde procedé gemaakt als rode wijn. Rode druiven hebben een gekleurde schil, maar het sap is wit. De kleur wordt tijdens de maceratiefase overgedragen (het contact tussen de schil en het sap).
Er bestaan verschillende methoden om roséwijn te vinifiëren.
Rosé door maceratie
Bij deze methode laat men de druiven enkele uren of een nacht macereren in kuipen. Het gaat om een korte maceratie zonder alcoholische gisting. De vaste bestanddelen van de druif, namelijk de schil en de pitten, vormen dan wat men de marc noemt. De marc geeft de wijn kleur dankzij de natuurlijke pigmenten in de druif. Om de maceratie te beëindigen, wordt het sap eenvoudig onder uit de kuip afgetapt om het van de marc te scheiden. Dit noemt men "het aftappen."
Rosé volgens de saignée-methode
Deze methode lijkt sterk op de vinificatie van rode wijnen. Deze wijn wordt verkregen uit druiven die, net als bij rosé door maceratie, in een kuip worden gedaan, maar met de bedoeling rode wijn te produceren. Na enkele uren maceratie laat men het sap dat een rosékleur heeft gekregen, weglopen. Het overige deel blijft achter om rode wijn te produceren.
Rosé door persing
Bij deze methode worden de hele trossen direct na de oogst geperst. Het verkregen sap wordt vervolgens in een kuip gedaan, zodat de gisting kan beginnen. Deze methode levert doorgaans rosés met een zeer lichte kleur op.
Het bijzondere geval van Champagne
Champagne is de enige regio waar rosé mag worden gemaakt door witte en rode wijn te mengen. Het gaat dan om rosé door assemblage.
Waarom is rosé populair in Frankrijk?
Frankrijk is wereldwijd het grootste producerende land van roséwijn, met 7,6 miljoen hectoliter per jaar op een wereldproductie van 24,3 miljoen hectoliter. Naast de grootste producent is Frankrijk ook de grootste consument: in 2014 werd er maar liefst 8,1 miljoen hectoliter geconsumeerd. Dat vertegenwoordigt bijna 40% van de wereldproductie.
Ons land is ook de grootste importeur van roséwijn, omdat de productie niet aan de binnenlandse vraag voldoet. Zo importeren we 22% van de roséwijnen uit de wereldproductie.
Naast zijn zeer gewaardeerde levendige kleur bevat rosé ook weinig restsuikers (minder dan 4 gram suiker per liter). Fris en licht spreekt hij vooral een jong en vrouwelijker publiek aan.
De producerende regio's van roséwijn
De Provence: de belangrijkste roséregio
Niet verrassend is de Provence de grootste producent van roséwijn in Frankrijk. Zo bestaat 90% van de wijnproductie in de regio uit roséwijnen. De regio is goed voor 40% van de nationale productie en 5% van de wereldproductie. De meest gebruikte druivenrassen zijn grenache, cinsault en syrah. Af en toe wordt ook een vleugje mourvèdre of cabernet-sauvignon toegevoegd.
Languedoc-Roussillon
Languedoc-Roussillon is met 13% van de productie de tweede grote roséproducerende regio van Frankrijk. Het klimaat en de zomerse sfeer lijken sterk op die van de Provence, wat de populariteit van deze wijn kan verklaren. De rosés uit deze regio zijn over het algemeen krachtiger en intenser van kleur, vooral in Roussillon, met druivenrassen als syrah, carignan en mourvèdre. In Languedoc komen rosés vaker voort uit de combinatie van cinsault en grenache, aangevuld met syrah en mourvèdre.
De Rhônevallei
De Rhônevallei kent één appellation die uitsluitend aan roséwijn is gewijd: Tavel. Het is de enige appellation in de Rhône die uitsluitend rosé produceert. Tavel-rosés kunnen van veel verschillende druivenrassen worden gemaakt. Hoewel grenache noir overheerst, wordt deze aangevuld met cinsault, syrah, mourvèdre, calitor en carignan. Ook witte druivenrassen zoals clairette of bourboulenc kunnen worden toegevoegd. Deze rijke en complexe wijn wordt beschouwd als een van de weinige rosés die geschikt zijn om te laten rijpen.
Corse
Op Corsica vertegenwoordigt rosé de helft van de wijnproductie, iets meer bij AOC-wijnen en iets minder bij IGP-wijnen. Corsicaanse rosés worden gemaakt van druivenrassen die eigen zijn aan het eiland, zoals nielluccio en sciaccarello, doorgaans aangevuld met grenache.
De andere regio's
Ook in andere Franse regio's die niet per se bekendstaan om de productie van deze wijn, wordt rosé gemaakt. Zo zijn er enkele roséproducties in Bordeaux en Sancerre, waar rosé van pinot noir wordt gemaakt. In Bourgogne is Marsannay de enige appellation die roséwijn mag produceren. In de Loire vinden we twee bijzondere rosés, Rosé d'Anjou en Cabernet d'Anjou, halfdroge wijnen. In de Bugey vinden we Cerdon, een originele halfdroge mousserende rosé, die al werd genoemd in ons artikel "Wijnen uit de bergen".
Tot slot is er opnieuw een bijzonderheid in Champagne. Allereerst zijn er roséchampagnes die worden verkregen volgens de saignée-methode of door assemblage (het mengen van een beetje rode wijn met witte wijn). Daarnaast bestaat er in het departement Aube een unieke appellation die volledig aan rosé is gewijd: Rosé des Riceys. Deze wijn wordt voor 100% van pinot noir gemaakt. Hij ondergaat drie tot vier dagen maceratie, rijpt vervolgens tien tot twaalf maanden op vat en wordt drie tot vier jaar na de oogst op de markt gebracht.
Onze selectie rosés van mei
Mei betekent de terugkeer van rosé in de wijnboxen. Een selectie die u op reis laat gaan, want we bieden een heerlijke Côtes du Roussillon van domaine de Piquemal, maar ook een Corbières, Côteaux de L'Aude van domaine Mas des Caprices. Tot slot nemen we u mee naar Calvi op Corsica met de rosé van domaine L'enclos des Anges. Genoeg om wat zon in uw huis te brengen! Hebben we u het water in de mond laten lopen, bestel dan gerust uw roséwijnbox op onze site.
