De tijd van de druivenoogst is eindelijk aangebroken in onze mooie Franse wijnstreken. Een periode die belangrijk is, want ze is het resultaat van een heel jaar werk van de wijnboer. De druivenoogst is een gezellig moment en vormt een waar onderdeel van de Franse cultuur. Laten we samen alles over deze oogst ontdekken.
Wat is de druivenoogst?
De naam vendanges komt van de term vendémiaire, de naam van de eerste maand van de republikeinse kalender, die duurt van 22 september tot 21 oktober. De term verwijst naar de periode van de druivenoogst, die in Frankrijk doorgaans tussen september en oktober plaatsvindt. Met de druivenoogst wordt de oogst van druiven voor de wijnproductie bedoeld. Het woord vendanges wordt in het meervoud gebruikt om in het algemeen de periode aan te duiden waarin deze werkzaamheden plaatsvinden.
De periode van de druivenoogst verschilt per streek en klimaat. Ze kan plaatsvinden tussen eind juli en half oktober. Ze valt echter vooral samen met de periode waarin de druiven hun optimale rijpheid hebben bereikt. Dat is wanneer de verhouding tussen suiker en zuurgraad optimaal stabiel is.
De verschillende methoden
Er bestaan twee soorten druivenoogst: handmatige en mechanische oogst. De keuze van de oogstmethode hangt af van de gewenste kwaliteit van de wijnen, de kosten en de waarden die het domein wil uitdragen of benadrukken.
De handmatige oogst wordt vaak gebruikt voor de productie van kwaliteitswijnen of mousserende wijnen zoals champagne, waarbij de trossen zorgvuldiger worden geselecteerd. Deze methode wordt ook veel toegepast bij biologische, biodynamische en natuurlijke wijn, omdat ze aansluit bij de verwachtingen en filosofie van de wijnboeren. Ten slotte wordt deze oogstmethode ook toegepast in wijngaarden waar machines niet kunnen oogsten, bijvoorbeeld wanneer het terrein niet geschikt is of de rijen wijnstokken te smal zijn. Handmatig oogsten heeft hogere productiekosten, omdat er veel arbeidskrachten voor nodig zijn. Er zijn namelijk plukkers of snijders nodig. Met een snoeischaar knippen zij de druiventrossen af en leggen ze in emmers, kleine kisten of rieten manden. Vervolgens worden de trossen in een draagmand of kist geplaatst, die door een drager naar de rand van het perceel wordt gebracht. Bij handmatige oogst vindt het sorteren tegelijk met het plukken van de druiven plaats.
Mechanisch oogsten is voordeliger. Dit gebeurt met tractoren die zijn ontworpen om over één of twee rijen wijnstokken heen te rijden en enjambeurs worden genoemd. Enjambeurs kunnen de druiventrossen niet sorteren. Daarom leggen de wijnboeren de trossen na de oogst op sorteertafels voordat ze naar de pers gaan.
De tradities
In Frankrijk is de druivenoogst een diepgewortelde feestelijke traditie in de wijnstreken, omdat het de meest kenmerkende fase van de wijnproductie is. De oogst markeert het einde van het werk in de wijngaard (de wijnbouw) en het begin van het werk in de wijnkelder (de vinificatie). Elke streek heeft dan ook de gewoonte om het einde van dit proces uitgebreid te vieren. In de Champagne, en meer bepaald in de streek van de Marne, spreekt men van de Cochelet om het feest aan het einde van de druivenoogst aan te duiden. De Cochelet vindt zijn oorsprong in een oude oogsttraditie uit de middeleeuwen. Ter gelegenheid daarvan bracht men tijdens de maaltijd een haan mee, die wijn te drinken kreeg. Het dronken dier werd vervolgens onder het gelach van de gasten losgelaten. De cochelet verwees destijds naar de haan op de kerktoren.
Hoewel de haan is verdwenen, is de traditie om samen een feestelijke maaltijd te gebruiken gebleven. In Bourgondië bestaan verschillende tradities naast elkaar. De bekendste is de Paulée. De Paulée is een traditionele maaltijd waarbij iedereen zijn beste wijn meebrengt. De beroemde Paulée van Meursault, die "Les Trois Glorieuses" afsluit (een groot Bourgondisch feest dat plaatsvindt in Clos de Vougeot, in Beaune tijdens de veiling van de Hospices, en vervolgens in Meursault), wordt traditioneel elk derde weekend van november gevierd. De naam Paulée komt van het dialectwoord paule, dat schop betekent, en verwijst naar de laatste schop druiven die in de pers wordt gestort. In de Mâconnais en de Beaujolais worden de festiviteiten de R'voule genoemd. Op het programma staan maaltijden met vlees in saus en wafels als dessert! In de streek van Bordeaux is de Gerbaude ten slotte het traditionele feest. De viering ontleent haar naam aan het woord "gerbe", oftewel een bundel bloemrijke stengels die op de allerlaatste kar van de oogst werd geplaatst.
Een uitzonderlijk vroege druivenoogst in 2020!
In 2020 breekt de druivenoogst alle records wat vroegte betreft! Het was namelijk meer dan 40 jaar geleden dat de druivenoogst zo vroeg had plaatsgevonden. De reden? Uitzonderlijk veel zon en recordhoge temperaturen gedurende de hele eerste helft van het jaar. 2020 belooft een uitzonderlijk wijnjaar te worden. Een bijzondere vermelding voor Domaine Fichet, het eerste domein waarmee Domaine du Goût samenwerkte voor zijn box, en het eerste domein dat dit jaar op woensdag 12 augustus 2020 met de druivenoogst begon.
In afwachting van het einde van de druivenoogst
Als je niet kunt wachten tot het einde van de druivenoogst om met goede wijn feest te vieren, ontdek dan gerust de wijnen in onze winkel.
